اول: تأكيد بر مرگ گرايي؛

در مستند «شوك» علاوه بر تأكيد بر مسائل جنسي، بر مرگ گرايي و ترويج مرگ توسط گروه هاي متال و راك نيز تأكيد فراواني شد. صدا و سيما حاضر به پخش بخشهايي از شوهاي تلويزيوني مرلين منسون و گروه متاليكا و يك گروه ديگر (كه نامش خاطرم نيست) شد و تنها بخشي حدوداً ۴-۵ ثانيه اي از تك آهنگهاي اين گروه ها را در مورد مرگ پخش كرد. در اينكه برخي از گروه هاي متال (و نه رپ!) از مرگ ميخوانند (مانند گروه هاي Black Metal)، هيچ شكّي نيست، اما در اين بين سؤالاتي پيش مي آيد:

۱- در كشور ما، با اينهمه فشار در طول زندگي، آيا يك شهروند واقعاً چيزي از «زندگي» ميفهمد كه از صحبت از «مرگ» انتقاد ميكنيم؟ زندگي ميكنيم يا زنده گي؟ اينهمه آمار خودكشي (بخصوص در بين جوانان) نشان از زندگي دارد؟ بهتر نيست شرايطي فراهم شود كه جوانان طعم زندگي را بچشند؟ طوري كه به مرگ فكر نكنند و جذب چنين موسيقي هايي نشوند؟ اگر يك جوان، از زندگي اش لذّت ببرد، چه دليلي دارد كه به مرگ فكر كند؟ اينهمه فشار كه از طرف خانواده ها (تحت القائات مختلف نظير تعصّب يا حتّي مذهبي خشك و پوسيده) به جوانان وارد ميشود، خودش باعث سوق دادن جوانان به سمت نااميدي و مرگ ميشود!

۲- مگر نه اين است كه در موسيقي هاي مذهبي ما، دائم از مرگ و آخرت و پشت كردن به دنيا صحبت مي شود؟ اين مسئله را با عدم دلبستگي و وابستگي به دنيا توجيه نكنيم و واقع بينانه تر نگاه كنيم! اينكه به هر بهانه اي مراسم عزاداري برپا مي شود و از مرگ و مرگ و مرگ سخن گفته مي شود، اينكه برنامه هاي صدا و سيما دائم غصه و غم و مرگ روايت ميكنند و چندين مثال اينچنيني، نشاندهنده ي اين نيست كه تعميق و ترويج تفكر مرگ گرايي در بين بخشهاي زيادي از مسئولين جايگاه ويژه اي دارد؟ وقتي خودمان همه را به سمت مرگ سوق مي دهيم و مرگ را ترويج ميكنيم، نبايد انتظاري داشته باشيم جز چيزي كه دارد اتفاق مي افتد! البته معمولاً در اين مواقع، گروهي آنطور كه مي خواهند عمل ميكنند و در ظاهر نشان مي دهند كه با آن چيزي كه تبليغ ميكنند مخالف هستند! اما …

دوم: انتقاد از وضعيت جامعه توسط گروه هاي رپ؛

اينكه در كشور ما هر گروهي كه ساز مخالف بزند با انواع و اقسام برچسب ها روبرو مي شود، يك امر بسيار طبيعي است. اصولاً موسيقي رپ هم يك نوع موسيقي انتقادي است. در بين گروه هاي مختلف داخلي كه سبك موسيقي شان رپ است، گروه هاي زيادي هستند كه موسيقي شان واقعاً ارزش لحظه اي شنيدن هم ندارد، امّا هستند گروه هايي كه به نظرم از قدرت بالايي در فهم و ارائه موسيقي برخوردارند و موسيقي رپ را خيلي خوب فهميده اند و روز به روز دارند بهتر هم مي شوند.

سالها قبل گروه «سندي» را به عنوان تنها گروه موسيقي رپ ايراني (خارج از كشور) مي شناختم. انتقادات اين گروه از وضعيت وخيم جامعه فوق العاده جذاب بود و با شنيدن آهنگهايشان، جامعه ي ايراني كاملاً جلوي چشمانم تصوير ميشد. انتقاد از وضعيت سربازي، وضعيت قبولي در دانشگاه ها، چند همسري، بيكاري و … اين گروه را خيلي معروف كرده بود. هنوز هم از شنيدن آهنگهاي اين گروه لذّت مي برم و پيشنهاد ميكنم چند آهنگ معروف اين گروه را پيدا كنيد و حتماً گوش كنيد! (در اولين فرصت اگر آهنگهاي معروفشان را در آرشيو آهنگهايم پيدا كردم، براي دانلود در وبلاگ ميگذارم!).

در ابتداي اوج گرفتن موسيقي رپ در داخل ايران، گروه هاي ارائه كننده ي اين سبك موسيقي، نمايش قابل قبولي نداشتند و موسيقي شان معمولاً مبتذل و تركيبي از فحاشي و حرفهاي سخيف بود! شخصاً هم هيچ علاقه اي به شنيدن اين موسيقي ها نداشتم! اما با گذشت زمان و افزايش گروه هاي رپ، موسيقي شان پخته تر شد و گروه ها و خوانندگاني وارد اين عرصه شدند كه رپ واقعي را ارائه كردند. خوانندگاني مانند ياسر (با نام مستعار «ياس») و سروش لشكري (با نام مستعار «هيچكس») موسيقي رپ اجتماعي-انتقادي را به شكل جدّي ارائه كردند و روز به روز بر طرفداران اين نوع موسيقي افزوده شد. ياس با خواندن آهنگهايي در مورد وضعيت معيشت مردم و جوانان، مسائل پيش آمده پيرامون «زهرا امير ابراهيمي» بازيگر سينما، دفاع از وطن و ميهن پرستي و …، نشان داده كه با تمام فشارها و محدوديتهايي كه وجود دارد، هنوز هم مي شود به موسيقي هايي از اين دست اميدوار بود! من به عنوان كسي كه به هيچ وجه علاقه اي به رپ داخلي نداشتم، اكثر آهنگهاي جديد اين دو را ميپسندم و از شنيدنشان لذّت مي برم. پيشنهاد ميكنم آهنگهاي جديد اين دو خواننده را هم حتماً دانلود كنيد و گوش كنيد!

حرف آخر اينكه: ترس از تشكيل و پا گرفتن گروه هايي كه مي توانند در انتقاد از وضعيت نابهنجار جامعه پيشرو باشند و حرفشان را بدون لكنت و ترس بزنند، باعث مي شود كه چنين گروه هايي توسط برخي مسئولان پس زده شوند و براي جلوگيري از شكل گيري بيشتر چنين گروه هايي، حاضرند دست به هر كاري بزنند و مستندي سراسر دروغ و تظاهر براي تخريب چنين گروه هايي بسازند!

فضاي باز، قطعاً به رشد و تعالي اين نوع از موسيقي كمك زيادي خواهد كرد و به پاستوريزه شدن فضاي حاكم بر سبك رپ كمك شاياني خواهد كرد.

———————————————————————–

پانوشت ۱: قطعاً خيلي پراكنده نوشتم. امّا ميخواستم آنچه از اين مستند در ذهنم باقي مانده بود را در اين مطلب تمام كنم و بيشتر از اين مطلب به درازا نكشد!

پانوشت ۲: برخي از دوستاني كه مطالب قبلي را خوانده بودند، حضوري اعلام كردند كه با نظراتم (خصوصاً در مورد مسائل جنسي و توهم توطئه) مخالفند و قرار شد در اين مورد، يك بحث حضوري داشته باشيم! اما خواهش ميكنم علاوه بر بحث حضوري، نظراتشان را اينجا هم بنويسند تا ديگراني هم كه سعادت زيارتشان را ندارم، وارد بحث بشوند و نظرشان را بدانم!

یادته ۴ سال پیش؟ یادته تو سایت دست تکون می دادی واسمون که بفهمیم حمیدرضا حسینی کیه؟ گفتیم عجب بچه پرروی اسکولیه! … یادته میل می زدی که مشخصات کاملتو بگو… یادش بخیر… قبلش فکر می کردیم سال بالاییه این حمیدرضا حسینی….

یادته بعد اردوی شمال سال اول؟ عکسایی که قرار بودبراتون چاپ کنم؟:دی عجب رویی داره این پسره؟! یادته حمایتای گروپ؟ یادته چت های دم اذان تابستون ۸۳؟ یادته دیلی نماز بودم؟:دی

یادته اواخر اون سال شدی خواهرزاده من؟ یادته؟ نمی گفتم اما هرچی بیشتر می گذشت… هرچی بیشتر می شناختمت حس می کردم پشت این چهره یه شخصیت دیگه است که روز به روز واسم جالب تر می شه!

یادته کم کم شدی دوستم؟ یکی از بهترین دوستام؟ یادته؟ یادته اون قصه ها؟ یادت نیست چون نمی دونستی که سعی کردم این دوستی رو کم کنم، چون بهم هشدار دادن این دوستی بینهایت نزدیک و عمیق رو به عادت تبدیل نکنم، که سختمون شه… اما نشد…

یادته اون smsها؟ یادته ۲ آذر ۸۴؟ یادته آسمونمون؟

باورم نمی شه هنوز… که دو سال از اون روزا گذشته… از اون روزای فکرو شک و تردید… از روزایی که حتی نمی دونستم چطور باید به این چیزا فکر کردو تو یادم دادی… از اون روزای دوری… دوسال و بیشتر از دو ماه گذشته… دو سال خوب… که با کنار هم بودنمون همه شک ها و تردیدهامون از بین رفت و فهمیدیم که راه سخت اما درستی رو انتخاب کردیم… از روزایی که مشکلات پیش اومده رو با کمک هم کنار گذاشتیم… روز به روز نزدیک تر… بهتر… دوست تر…

باورت می شه؟ باورت می شه هفته پیش کنار هم نشستیم… سندی رو که فقط دوستی و همدلی و یکی بودن ما رو رسمی می کرد امضا کردیم… هنوزم باورم نمی شه… وقتی بعد از اون امضاها کنارت نشستم انگار هیچ چیز تغییری نکرده بود… فقط یه آرامش دیگه به کنار هم بودنمون اضافه شد…

دیگه همیشه باهمیم… دیگه امروز کنار همیم… پابه پای هم… با هم و برای هم… برای همیشه… تا باشیم… کاش به اون قصه، به اون آسمون برسیم… کاش روز به روز بهتر و بهتر شیم… کاش این رسمی بودن، این کنار هم بودن همیشگی، این محبت و دوستی رو به عادت خالی تبدیل نکنه… کاش یادمون نره که اول از همه دوستیم… دوستی که هیچی و هیشکی نمی تونه جای اونو بگیره…. همون طور که قبل از آذر ۸۴ بودیم و بعد بهتر و بهتر شدیم… می دونم می تونیم… چون هر دومون از ته دل همینو می خوایم…